VIỆT NAM: ĐỈNH CAO CỦA MỘT DÂN TỘC KHÔNG PHẢI LÀ CHIẾN THẮNG TRONG CHIẾN TRANH, MÀ LÀ CHIẾN THẮNG ĐƯỢC CHIẾN TRANH
Có những dân tộc được lịch sử ban tặng sự bình yên.
Có những dân tộc được địa lý ban tặng sự an toàn.
Nhưng dân tộc Việt Nam không may mắn như thế.
Suốt hàng nghìn năm, đất nước hình chữ S mảnh mai này phải sống trên giao lộ của những cơn bão quyền lực. Từ phương Bắc, từ biển Đông, từ những cuộc tranh giành ảnh hưởng của các đế chế lớn, lịch sử Việt Nam giống như một trường thiên sử thi được viết bằng mồ hôi, nước mắt và máu.
Tổ tiên chúng ta đã chiến đấu và chiến thắng.
Bạch Đằng.
Chi Lăng.
Đống Đa.
Điện Biên Phủ.
Mỗi chiến công là một tượng đài bất tử.
Mỗi tượng đài là một lời nhắc nhở rằng dân tộc Việt Nam không bao giờ chấp nhận cúi đầu.
Nhưng khi đứng trước những trang sử hào hùng ấy, có lẽ đã đến lúc chúng ta phải đủ trưởng thành để tự hỏi một câu đau đớn hơn mọi lời ca ngợi:
Tại sao dân tộc Việt Nam phải hy sinh nhiều đến như vậy để tồn tại?
Đó không phải là câu hỏi của sự phủ nhận lịch sử.
Đó là câu hỏi của một dân tộc đang tìm đường bước vào tương lai.
Bởi nếu tổ tiên đã dạy chúng ta cách chiến thắng trong chiến tranh, thì thế hệ hôm nay phải học cách chiến thắng mà không cần chiến tranh.
Đó mới là đỉnh cao của trí tuệ quốc gia.
Tôn Tử từng nói:
"Trăm trận trăm thắng chưa phải là điều cao minh nhất. Không đánh mà khuất phục được đối phương mới là điều cao minh nhất."
Lời dạy ấy cách đây hơn hai nghìn năm nhưng đến hôm nay vẫn còn nguyên giá trị.
Một quốc gia vĩ đại không phải là quốc gia liên tục phải chứng minh lòng dũng cảm trên chiến trường.
Một quốc gia vĩ đại là quốc gia khiến chiến tranh trở nên không cần thiết.
Là quốc gia đủ khôn ngoan để biến đối thủ thành đối tác.
Đủ mạnh để không ai dám xâm phạm.
Đủ thịnh vượng để mọi người đều muốn hợp tác.
Đủ văn minh để con cháu mình không phải tiếp tục trả giá bằng máu.
BÀI HỌC ĐẮT GIÁ NHẤT CỦA LỊCH SỬ
Lịch sử thường không thưởng cho người can đảm nhất.
Lịch sử thưởng cho người nhìn xa nhất.
Cuối thế kỷ XIX, khi làn sóng thực dân tràn vào Đông Nam Á, Việt Nam và Xiêm La đều đứng trước cùng một cơn bão.
Nhưng hai dân tộc đã chọn hai con đường khác nhau.
Người Việt chiến đấu vô cùng anh dũng.
Người Thái cải cách quyết liệt và ngoại giao linh hoạt.
Sau hơn một thế kỷ nhìn lại, điều khiến chúng ta suy ngẫm không phải là ai yêu nước hơn ai.
Mà là dân tộc nào giữ được nhiều sinh mạng hơn.
Dân tộc nào tích lũy được nhiều nội lực hơn.
Dân tộc nào để lại cho thế hệ sau một nền tảng phát triển thuận lợi hơn.
Không có người mẹ nào muốn con mình trở thành anh hùng liệt sĩ.
Không có dân tộc nào mong muốn phải chứng minh lòng yêu nước bằng những nghĩa trang trải dài bất tận.
Nỗi đau của chiến tranh, dù ở phía nào, cuối cùng vẫn là nỗi đau của những người dân bình thường.
Và trách nhiệm cao nhất của một nhà lãnh đạo không phải là đưa dân tộc vào cuộc chiến vẻ vang.
Mà là đưa dân tộc thoát khỏi cuộc chiến ấy.
ĐỊA LÝ KHÔNG PHẢI ĐỊNH MỆNH
Nhiều người cho rằng Việt Nam bất hạnh vì sống cạnh một nước lớn.
Nhưng nếu nhìn ra thế giới, chúng ta sẽ thấy những dân tộc thành công nhất chưa bao giờ cho phép địa lý quyết định số phận của mình.
Phần Lan từng sống bên cạnh Liên Xô.
Singapore bị bao quanh bởi những nước lớn hơn mình hàng trăm lần.
Israel tồn tại giữa những xung đột kéo dài nhiều thập kỷ.
Đài Loan đối diện những thách thức địa chính trị đặc biệt phức tạp.
Nhưng tất cả đều hiểu một chân lý:
Vị trí địa lý chỉ là những lá bài được phát.
Chiến lược mới quyết định thắng thua.
Người khôn ngoan không than phiền về những lá bài mình nhận được.
Người khôn ngoan tìm cách chơi chúng tốt hơn người khác.
Ngày nay, Việt Nam đang ở một vị trí mà rất nhiều quốc gia trên thế giới mơ ước:
Nằm giữa các tuyến hàng hải quan trọng nhất hành tinh.
Trở thành điểm hội tụ của các chuỗi cung ứng toàn cầu.
Có quan hệ chiến lược với hầu hết các trung tâm quyền lực lớn nhất thế giới.
Vấn đề không còn là địa lý.
Vấn đề là chúng ta có đủ tầm nhìn để biến vị trí ấy thành sức mạnh hay không.
CUỘC CHIẾN LỚN NHẤT CỦA VIỆT NAM KHÔNG CÒN NẰM NGOÀI BIÊN GIỚI
Kẻ thù lớn nhất của thế kỷ XXI không phải là đội quân nào.
Mà là những giới hạn trong chính tư duy của chúng ta.
Đó là khi chúng ta tôn vinh quá khứ mà quên kiến tạo tương lai.
Đó là khi chúng ta thích tranh cãi về lịch sử hơn là cạnh tranh trong khoa học.
Đó là khi chúng ta tự hào về chiến công của cha ông nhưng chưa tạo ra đủ những kỳ tích của chính mình.
Đó là khi những nhà khoa học, kỹ sư, doanh nhân, nhà phát minh vẫn chưa được xã hội trân trọng như những người anh hùng thời bình.
Một con chip bán dẫn có thể mang lại sức mạnh lớn hơn nhiều khẩu đại bác.
Một phát minh công nghệ có thể tạo ra giá trị lớn hơn nhiều chiến thắng quân sự.
Một nền giáo dục xuất sắc có thể bảo vệ đất nước lâu dài hơn bất kỳ tuyến phòng thủ nào.
Trong thế kỷ XXI, sức mạnh quốc gia được đo bằng số lượng bằng sáng chế.
Bằng năng lực đổi mới sáng tạo.
Bằng chất lượng nguồn nhân lực.
Bằng khả năng làm chủ công nghệ lõi.
Bằng năng suất lao động.
Và bằng mức sống của người dân.
GIẤC MƠ VIỆT NAM 2045
Năm 2045 sẽ đánh dấu tròn một thế kỷ kể từ ngày đất nước giành được độc lập.
Đó không nên chỉ là một cột mốc thời gian.
Đó phải là lời hứa với tổ tiên.
Rằng những hy sinh của họ sẽ không chỉ được tưởng nhớ bằng tượng đài.
Mà được đền đáp bằng một đất nước giàu mạnh.
Một Việt Nam nơi người trẻ không phải ra nước ngoài vì thiếu cơ hội.
Một Việt Nam nơi tài năng được trọng dụng.
Một Việt Nam nơi luật pháp bảo vệ người lương thiện.
Một Việt Nam nơi doanh nghiệp có thể lớn lên bằng sáng tạo thay vì quan hệ.
Một Việt Nam nơi người dân được hít thở bầu không khí trong lành, được hưởng giáo dục tốt, y tế tốt và được sống với phẩm giá.
Một Việt Nam trở thành trung tâm công nghệ, đổi mới sáng tạo và logistics của châu Á.
Một Việt Nam mà thế giới nhắc đến không chỉ bởi những cuộc chiến trong quá khứ, mà còn bởi những thành tựu trong tương lai.
ĐỈNH CAO MỚI CỦA LÒNG YÊU NƯỚC
Dân tộc Việt Nam chưa bao giờ thiếu những người sẵn sàng chết vì Tổ quốc.
Đó là điều lịch sử đã chứng minh.
Nhưng thế kỷ XXI đòi hỏi một hình thức yêu nước cao hơn.
Khó hơn.
Và cũng vĩ đại hơn.
Đó là học tập không ngừng.
Là lao động sáng tạo.
Là xây dựng những doanh nghiệp tầm vóc toàn cầu.
Là tạo ra công nghệ của người Việt.
Là góp phần xây dựng một nền quản trị hiệu quả và minh bạch.
Là biến Việt Nam thành nơi đáng sống, đáng đầu tư và đáng tự hào.
Ngày xưa, yêu nước là cầm súng bước ra chiến hào.
Ngày nay, yêu nước là bước vào phòng thí nghiệm.
Là bước vào nhà máy.
Là bước vào giảng đường.
Là bước vào thị trường toàn cầu với khát vọng đưa trí tuệ Việt Nam đi xa hơn.
Bởi chiến thắng vĩ đại nhất của dân tộc không phải là đánh bại một cường quốc nào.
Mà là xây dựng một đất nước thịnh vượng đến mức không ai muốn rời bỏ quê hương mình.
Một đất nước hùng cường đến mức không ai dám xâm phạm.
Một đất nước văn minh đến mức con cháu chúng ta chỉ biết đến chiến tranh qua sách lịch sử.
Khi đó, Việt Nam sẽ không chỉ là dân tộc đã sống sót qua những cuộc chiến tranh.
Việt Nam sẽ là dân tộc biết biến những mất mát của lịch sử thành trí tuệ của tương lai.
Và đó mới là chiến thắng trọn vẹn, sâu sắc và vẻ vang nhất của dân tộc Việt Nam.