Dân Nghệ Tỉnh từng trung thành với Bác và đảng tỉnh giấc: Vùng lên biểu tình chống Formosa
09.08.2016 06:19
Nhiều cuộc xuống đường với khẩu hiệu về vấn đề môi trường biển và công ty Formosa đã diễn ra tại khu vực Nghệ An, Quảng Bình, Hà Tĩnh hôm Chủ nhật 7/8.
Image copyrightANTHANH LINHGIANGImage captionCuộc biểu tình diễn ra hôm cuối tuần cùng với hoạt động làm vệ sinh môi trường của người dân ở nhiều giáo xứ tại miền Trung
Tại Giáo xứ Xuân Hòa, Quảng Bình, hình ảnh cho thấy người dân làm vệ sinh khu vực gần nơi sinh sống và biểu tình với khẩu hiệu "biển chết, tương lai chết", "biển cần hồi sinh sự sống", Formosa cút khỏi Việt Nam, chúng tôi yêu tôm cá".
Tại Giáo xứ Yên Hòa, Nghệ An, nhiều người cũng tham gia cuộc tuần hành mang theo khẩu hiệu "Yêu cầu chính phủ Việt Nam lập tức đóng cửa Formosa".
Trả lời BBC Tiếng Việt từ Giáo phận Vinh, Giám mục Nguyễn Thái Hợp nói về cuộc xuống đường ngày 7/8: "Người dân nhân ngày môi trường thì họ đi dọn và làm lại đẹp hơn giáo xứ, môi trường, làm sạch mương, quét rác rưởi."
“Sau đó thì một số nơi ở vùng biển họ phản đối cái thảm họa môi trường và đặc biệt là công ty Formosa. Chính nhà nước cũng đã công nhận công ty Formosa là thủ phạm của thảm họa môi trường.”
“Trước đây khi chúng tôi có đưa ra thông tin đó và đặt câu hỏi thì đài truyền hình nhà nước nói đó là thông tin không đúng sự thật, là bịa đặt.
Image copyrightTIN MUNG CHO NGUOI NGHEOImage captionHình ảnh từ cuộc biểu tình hôm cuối tuần tại một số tỉnh miền Trung
“Nhưng hôm nay thì chính cơ quan đó đã công nhận chuyện đó từ lãnh đạo cao cấp nhất thì dân chúng họ phản đối.
“Họ nghĩ rằng bao lâu còn Formosa thì vùng biển miền Trung không trở lại yên bình,” Giám mục Nguyễn Thái Hợp nói về cuộc xuống đường diễn ra tại Nghệ An và Quảng Bình.
'Không thể tin tưởng'
Một số hình ảnh từ trang Tin Mừng cho Người Nghèo của Dòng Chúa Cứu thế từ Thành phố Hồ Chí Minh cho thấy lực lượng cảnh sát cơ động cũng đã có mặt ở trước cửa công ty Gang thép Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh trong ngày biểu tình.
Hồi cuối tháng 6/2016, Công ty Formosa Hà Tĩnh thừa nhận gây ra vụ cá chết hàng loạt ở bốn tỉnh ven biển miền Trung Việt Nam và đồng ý bồi thường 500 triệu đôla Mỹ cho chính phủ Việt Nam.
Giám mục Nguyễn Thái Hợp nói về việc biểu tình: “Chúng tôi nghĩ rằng để biển miền Trung trở lại an bình, để trả lại môi trường sạch của miền Trung thì Formosa cần phải đóng cửa, đó cũng là ý kiến của chúng tôi. Những gì Formosa làm thì không thể tin tưởng được, đã thải nước ra còn liên hệ với những quan chức đểchôn chất thải dưới lòng đất. Làm sao mà tin được một công ty với các lãnh đạo như vậy."
Image copyrightFACEBOOK ANTHANH LINHGIANGImage captionNhững khẩu hiệu có nội dung về nhà máy của Formosa được đưa ra tại buổi xuống đường
“Cá hầu như cũng không còn để đánh bắt. Tôi đã đi thăm rất nhiều nơi thuộc vùng miền biển và rất thê thảm. Chúng tôi làm sao để có thể hỗ trợ cho con em ở những vùng đó, mà mùa tựu trường sắp đến nữa. Nếu nhà nước muốn bồi thường thì hỏi nhân dân, phải đến kiểm tra xem dân thiệt hại bao nhiêu,”
Về việc người dân địa phương và khoản bồi thường 500 triệu đôla Mỹ mà Formosa sẽ trả cho Việt Nam, Giám mục Nguyễn Thái Hợp nhận định: “Nếu nhà nước là đại diện của dân, theo đúng nguyên tắc nhiều nơi làm thì trước khi đòi Formosa bồi thường bao nhiêu thì phải đi nghiên cứu lại và xem dân thiệt hại bao nhiêu. Trong khi đó nhà nước lại đi đêm với Formosa và nhận như vậy thì điều đó trong thế giới hôm nay người ta không thể công nhận việc đó được.”
“Đáng ra khi xảy ra những thảm họa như vậy thì chính phủ cùng với người dân cùng giải quyết và nhà nước luôn luôn đứng về phía người dân. Trong trường hợp Việt Nam thì rất là buồn là hình như ngược lại.”
'Tổ chức Việt Tân có mặt rất nhiều'
Hôm cuối tuần, báo VietnamNet dẫn lời Giám đốc công an tỉnh Nghệ An Nguyễn Hữu Cầu nói tại Hội đồng Nhân dân tỉnh hôm 4/8 rằng "tổ chức Việt Tân có mặt rất nhiều" ở Nghệ An.
Gần đây nhất, trong vụ Formosa bị buộc tội gây ô nhiễm làm cá chết hàng loạt, ông Cầu nói "Việt Tân đã lợi dụng sự việc để kích động bà con nhân dân đi biểu tình tuần hành chống phá".
Image copyrightTIN MUNG CHO NGUOI NGHEOImage captionHình ảnh từ mạng xã hội cho thấy cảnh sát cơ động có mặt trước cửa nhà máy Formosa Hà Tĩnh
Ông cũng cho hay lực lượng công an cả ở trung ương và địa phương "đã triển khai nhiều giải pháp quyết liệt" để đối phó với Việt Tân, đồng thời khuyến cáo "cử tri tỉnh nhà và đại biểu HĐND hết sức cảnh giác, không mắc bẫy Việt Tân, không nghe kẻ xấu lôi kéo, xúi giục làm tình hình an ninh trật tự phức tạp".
Từ khi có tình trạng cá chết hàng loạt hồi tháng Tư, nhiều cuộc biểu tình đã xảy ra tại một số thành phố ở Việt Nam, và công an cho rằng đảng Việt Tân đã "xúi giục, kích động" người dân tham gia.
Công ty Formosa nằm trong tâm điểm của các cuộc biểu tình diễn ra thường xuyên tại một số tỉnh miền Trung Việt Nam sau đợt cá chết vào tháng 4 -5/2016.
Lãnh đạo CSVN không bao giờ sai: Nguyên Bí thư Hà Tĩnh: Cấp phép cho Formosa, tôi không có gì sai
Nguyên bí thư tỉnh ủy Hà Tĩnh nói việc cấp phép 70 năm cho Formosa là đúng trình tự, tuy nhiên ông thừa nhận mình có phần trách nhiệm trước sự cố môi trường do Formosa gây ra.
Ông Võ Kim Cự, nguyên bí thư tỉnh ủy Hà Tĩnh. Ảnh: Võ Hải.
Chiều 24/7, Báo có cuộc phỏng vấn ông Võ Kim Cự, Chủ tịch Liên minh hợp tác xã Việt Nam, nguyên Bí thư tỉnh ủy Hà Tĩnh - người trực tiếp cấp phép đầu tư 70 năm cho Công ty TNHH Hưng Nghiệp Formosa.
- Theo quy định trước năm 2014, cấp tỉnh chỉ được cấp phép cho thuê đất trong 50 năm, nhưng Hà Tĩnh đã cho Formosa thuê 70 năm. Ông giải thích việc này như thế nào?
- Đây là một dự án lớn. Hồi đó chúng tôi đã làm nghiêm túc, căn cứ vào các quy định pháp luật liên quan cũng như quyết định của cấp có thẩm quyền. Cụ thể như quyết định Khu kinh tế Vũng Áng là vùng đặc biệt khó khăn, được hưởng ưu đãi về chính sách của Chính phủ. Nghị định 108 của Chính phủ cũng nêu rõ đối tượng, phạm vi, thời gian ưu đãi, loại nào thì khuyến khích đầu tư tối đa, loại nào thì mức độ.
Các quy định pháp luật liên quan nêu thời gian cho thuê đất các dự án nói chung không quá 50 năm, nhưng với dự án có quy mô lớn, thời gian thu hồi vốn chậm và ở những vùng kinh tế xã hội đặc biệt khó khăn thì được phép kéo dài thời gian không quá 70 năm.
- Vậy vì sao Thanh tra Chính phủ xác định Hà Tĩnh cấp phép chưa đúng thẩm quyền?
- Ở đây là một quá trình, trước hết cấp có thẩm quyền chấp nhận chủ trương đầu tư, sau đó các bộ ngành cho ý kiến, rồi địa phương làm các bước theo quy định pháp luật, trong đó có bước hoàn thiện việc cấp giấy chứng nhận đầu tư. Sau khi Thanh tra Chính phủ nêu vấn đề, cấp có thẩm quyền đã họp có sự tham gia của các bộ ngành. Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã có ý kiến đề nghị tiếp tục giữ nguyên quy định thời hạn là 70 năm và ý kiến này được cấp có thẩm quyền đồng ý.
- Trong 3 tập đoàn mong muốn đầu tư vào Hà Tĩnh, có tập đoàn Tata, vì sao Formosa được chọn?
- Phải nói tới bối cảnh lịch sử, hồi đó đang có chủ trương kêu gọi đầu tư trong lĩnh vực thép, điện, cảng biển. Lúc bấy giờ có 3 tập đoàn lớn của nước ngoài muốn vào Hà Tĩnh, nhưng 2 tập đoàn không làm cảng biển, có tập đoàn yêu cầu được cấp giấy phép khai thác mỏ sắt Thạch Khê, riêng Formosa cam kết sẽ làm luyện thép, cảng biển, đầu tư nhà máy điện.
Với chúng tôi, đây là một cuộc cân não và đã quyết định giữ mỏ sắt để sau này cho con cháu làm. Nghĩa là chấm điểm 3 nhà đầu tư nước ngoài thì Formosa được điểm cao nhất, đạt các tiêu chí để hưởng ưu đãi, trong đó có một tiêu chí là sử dụng trên 5.000 lao động. Chúng tôi cũng phải xin ý kiến Trung ương, chứ không phải địa phương tự quyết.
- Hà Tĩnh nhận dự án của Formosa là để phát triển, tuy nhiên đến nay sự cố môi trường biển đã gây thiệt hại lớn và còn nhiều hệ luỵ khác, đánh giá của ông?
- Đây là sự cố ngoài ý muốn. Đến nay Chính phủ và các cơ quan chức năng đã kịp thời xử lý. Khi Formosa chưa cam kết đền bù thì Chính phủ đã ra văn bản hỗ trợ khẩn cấp cho người dân 4 tỉnh, các bộ ngành đều vào cuộc. Vấn đề hiện nay là sớm ổn định tình hình, nếu cá nhân, tổ chức nào có vi phạm thì xử lý nghiêm, đồng thời không làm ảnh hưởng đến môi trường đầu tư. Điều quan trọng là rút ra bài học để chấn chỉnh trong thời gian tới.
Bài học này không riêng địa phương nào hay nước nào. Đó là một chuỗi vấn đề từ hoạch định chính sách, cơ chế, cho đến tổ chức đầu tư, quản lý đầu tư của tất cả các cấp, sao cho các tiêu chí chuẩn mực hơn. Không chấp nhận phát triển bằng mọi giá, lấy yếu tố chủ thể là con người và môi trường sống của con người làm trọng tâm.
Bể chứa nước thải của Formosa Hà Tĩnh. Ảnh: Đức Hùng. Xem thêm chi tiết quy trình xả thải
- Với bài học này, trước đây lãnh đạo tỉnh Khánh Hoà từng từ chối dự án thép tỷ đô của Posco, ông nghĩ sao?
- Đây là hai việc khác nhau, không thể so sánh. Ở đây là do dự án thép của Posco không đạt các tiêu chí, mặt khác khi xét thấy các điều kiện không khả thi thì từ chối.
- Formosa không chỉ gây ra sự cố môi trường biển mà còn chôn chất thải nhiều nơi trên đất liền. Hà Tĩnh tính toán gì với khâu xử lý chất thải của Formosa?
- Formosa có một khu đất để xử lý chất thải nằm trong diện tích đất được cấp, bắt buộc phải xử lý trong đó để chịu trách nhiệm. Bản thân tôi nghe chuyện này cũng không đồng tình, đó là vi phạm, phải xử nghiêm.
Việc Formosa đổ thải ra ngoài có nhiều lý do, có thể do người phụ trách xử lý chất thải của Formosa, nhưng cũng có thể do tổ chức, cá nhân hoạt động trên địa bàn. Nếu không có người chấp nhận chở chất thải, chứa chất thải thì làm sao có vi phạm. Do vậy cần làm rõ để xử lý nghiêm các bên liên quan.
- Bên cạnh yêu cầu Formosa khắc phục triệt để các tồn tại, hoàn thiện công nghệ, không để tái diễn vi phạm… cũng có ý kiến cho rằng hệ lụy do Formosa gây ra quá lớn phải xem xét lại, quan điểm của ông?
- Việc này tuỳ cơ quan chức năng, tôi không có thẩm quyền. Quan điểm của tôi, dù phương án nào cũng phải chốt tiêu chí là đảm bảo môi trường cho cả trước mắt và lâu dài, không chỉ Vũng Áng, không chỉ Hà Tĩnh mà cả vùng phụ cận.
Công nghệ như thế nào là do Formosa, nhưng dứt khoát phải là công nghệ tiên tiến, hiện đại, nếu không đáp ứng yêu cầu bảo vệ môi trường thì kiên quyết đóng cửa nhà máy.
- Là lãnh đạo Hà Tĩnh trong giai đoạn Formosa đầu tư, đến nay ông thấy trách nhiệm gì của mình như thế nào?
- Với bối cảnh như tôi nói ở trên, căn cứ vào quy định pháp luật, về phần thực hiện các thủ tục đầu tư, cấp phép thì tôi đã làm nghiêm túc, đầy đủ quy trình một cách chặt chẽ, không có gì sai. Điều băn khoăn, trăn trở là vì Formosa vi phạm, gây sự cố môi trưởng ảnh hưởng đến đời sống bà con, trong đó có những người thân của mình. Tất nhiên, tôi thấy có phần trách nhiệm của mình, nói là đứng ngoài cuộc thì không phải.
Cá nhân tôi đã kiến nghị với các cấp có thẩm quyền cũng như liên hệ với các tổ chức để tìm những giải pháp hỗ trợ bà con sớm ổn định cuộc sống. Theo tôi, đừng vì sự cố này mà dẫn đến kìm hãm động lực phát triển, làm ảnh hưởng những vấn đề khác. Chính phủ đã chỉ đạo quyết liệt, có việc đã xử lý, có việc đang tiếp tục kiểm tra để xử lý theo một cách minh bạch, công bằng.
Từ Cồn Sẻ, Nghi Thiết, đến Vinh
Kính Hòa, phóng viên RFA
2016-08-09
Giáo dân xứ Cồn Sẻ, hạt Hòa Ninh, giáo phận Vinh đã xuống đường biểu tình đòi đóng cửa Formosa hôm 7/7/2016.
Trong thời gian chỉ hơn 1 tháng, liên tục có những cuộc biểu tình của dân chúng ba tỉnh miền Trung là Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, biểu tình đòi môi trường trong sạch, phản đối những hành động hủy hoại môi trường của công ty thép Formosa tại Hà Tĩnh, đòi đóng cửa công ty này. Một điều đặc biệt là những cuộc biểu tình này có đại đa số người tham gia là giáo dân Công giáo. Đã có đàn áp xảy ra, và có đụng độ giữa người biểu tình và lực lượng an ninh.
Liên tục biểu tình vì môi trường
Ngày 7 tháng Bảy giáo dân tại Cồn Sẻ, tỉnh Quảng Bình biểu tình chống nhà máy Formosa, và xung đột có đổ máu đã xảy ra giữa người biểu tình và lực lượng an ninh.
Ngày 30 tháng Bảy, hàng trăm ngư dân xã Nghi Thiết, Huyện Nghi Lộc, Tỉnh Nghệ An biểu tình chống việc đền bù đất đai không thỏa đáng, và chống một nhà máy xi măng ở đây gây ô nhiễm môi trường. Lực lượng chức năng đã đàn áp, nhiều ngư dân bị thương.
Ngày 7 tháng Tám nhiều ngàn giáo dân trên nhiều giáo xứ của ba tỉnh Quảng Bình, Hà Tĩnh, Nghệ An, hưởng ứng lời kêu gọi của Đức Giám Mục Nguyễn Thái Hợp xuống đường tổ chức Một ngày vì môi trường, dọn dẹp vệ sinh, đồng thời biểu tình đòi nhà máy Formosa phải bị đóng cửa. Theo ghi nhận của đài RFA thì đã không có điều gì đáng tiếc xảy ra, mặc dù là lực lượng an ninh đã được triển khai rất đông đúc trên khắp ba tỉnh miền Trung.
Xáo trộn xã hội là không tránh khỏi ở những nước nghèo và những nước theo chính sách gọi là đầu tư tối đa và bỏ qua vấn đề ô nhiễm môi trường. - Kỹ sư Lê Quốc Trinh
Ngay sau khi vụ Cồn Sẻ xảy ra, Kỹ sư Lê Quốc Trinh, người có kinh nghiệm 40 năm làm trong ngành luyện kim tại Canada nói với chúng tôi rằng bằng những dự án không đoái hoài gì đến môi trường như Formosa, thì cuộc sống dân chúng bị ảnh hưởng nghiêm trọng, xáo trộn xã hội là không tránh khỏi:
“Vậy cho nên vấn đề ô nhiễm môi trường tại sao lại tác động mạnh lên người dân, đến lúc mà họ chịu không nổi, con cái, người thân, chính bản thân mình, phải mang bệnh tật suốt đời chữa không được, họ phải lên tiếng. Thành ra xáo trộn xã hội là không tránh khỏi ở những nước nghèo và những nước theo chính sách gọi là đầu tư tối đa và bỏ qua vấn đề ô nhiễm môi trường.”
Sau cuộc biểu tình ở giáo phân Vinh xảy ra, Kỹ sư Phạm Phan Long, sáng lập viên của tổ chức Sinh Thái Việt tại Hoa Kỳ, trong email trả lời phỏng vấn của chúng tôi nói rằng các thảm hoại môi trường không những có thể gây ra những xáo trộn về xã hội mà còn có khả năng ảnh hưởng nghiêm trọng đến chính trị nữa.
Những cuộc biểu tình có tổ chức
Giáo dân giáo phận Vinh biểu tình vì môi trường hôm 7/8/2016.
Điều đặc biệt trong những cuộc biểu tình vừa qua có rất đông giáo dân Công giáo và được tổ chức rất trật tự.
Một người quan sát kỹ các sự kiện có tổ chức của người Công giáo trong thời gian gần đây là ông Nguyễn Vũ Bình, từng làm việc cho Tạp chí Cộng sản của Đảng cộng sản Việt Nam nói với đài RFA:
“Bên Công giáo họ có những lãnh tụ tinh thần, họ có tổ chức, thành ra một sức mạnh rất là ghê gớm. Những lãnh đạo tôn giáo, người ta đồng loạt bức xúc về môi trường và muốn giải quyết dứt điểm. Và người ta huy động giáo dân. Chỉ đơn thuần là vấn đề môi trường. Nhưng nếu nhà cầm quyền Việt Nam làm không khéo thì từ môi trường nó sẽ sang những chuyện khác. Bởi vì họ không thể giải quyết được vấn đề môi trường nếu họ không quyết tâm. Mà khi không giải quyết vấn đề môi trường mà lại dung cái cách thông thường là đàn áp, thì nó sẽ chuyển biến thành những cái vô cùng phức tạp.”
Không rõ quyết tâm giải quyết vấn đề môi trường từ phía cơ quan công quyền Việt Nam như thế nào, mặc dù ông Chủ tịch nước Trần Đại Quang có lên tiếng rằng sẽ truy cứu trách nhiệm những người gây ra thảm họa cá chết tại Vũng Áng.
Bên Công giáo họ có những lãnh tụ tinh thần, họ có tổ chức, thành ra một sức mạnh rất là ghê gớm. Những lãnh đạo tôn giáo, người ta đồng loạt bức xúc về môi trường và muốn giải quyết dứt điểm. - Ông Nguyễn Vũ Bình
Cũng chưa có một lời cảnh báo nào từ phía những người cầm quyền ở Hà nội rằng tai họa môi trường có thể dẫn đến xáo trộn chính trị và xã hội, chỉ thấy ông Nguyễn Phú Trọng, người đứng đầu đảng cộng sản có nói rằng vụ Vũng Áng có ảnh hưởng đến việc bầu cử Quốc hội, nơi có tuyệt đại đa số là đảng viên cộng sản. Còn trước ngày biểu tình lớn ở giáo phận Vinh, báo mạng Vietnamnet đưa tin rằng Đại tá Giám đốc công an Nguyễn Hữu Cầu của tỉnh Nghệ An nói trong cuộc họp Hội đồng nhân dân tỉnh rằng rằng đảng Việt Tân, một tổ chức chính trị của người Việt tại hải ngoại đang xúi giục biểu tình.
Lên tiếng đáp trả lời buộc tội đó, ông Hoàng Tứ Duy, đại diện cho đảng Việt Tân viết trên mạng xã hội rằng nhà cầm quyền Việt Nam nên giúp đỡ nạn nhân của thảm họa môi trường đòi công lý và phục hồi nghề cá cho ngư dân chứ không nên chuyển hướng dư luận như vậy.
Việc xung đột giữa lực lượng an ninh Việt Nam với các cuộc biểu tình của giáo dân Công giáo không phải là diễn ra lần đầu tiên. Lần cuối cùng diễn ra có xung đột bạo lực là cũng tại giáo phận Vinh, xã Mỹ Yên, vào năm 2013. Lên tiếng sau vụ xung đột đó, Đức Giám mục Nguyễn Thái Hợp có nói với đài RFA rằng ông mong có một nhà nước đối thoại, một nhà nước pháp trị, và trong cảnh bạo lực xung đột giữa giáo dân và lực lượng an ninh, ông nhìn thấy cảnh một nhà nước bị mất, bị thiệt hại, chứ không phải là sự đau đớn thể xác của một vài cá nhân nào đó.
Người dân Hà Nội xếp hàng mua vé máy bay giá rẻ trong một đợt khuyến mãi của Việt Nam Airlines tại Hội chợ Du lịch Quốc tế ngày 15 tháng tư năm 2016.
Ngày 29 tháng bảy, hệ thống máy tính ở hai sân bay Hà nội và Sài Gòn bị tê liệt vì tin tặc tấn công. Các màn hình ở sân bay xuất hiện những câu nói đả kích Việt Nam và Philipinnes. Máy tính của hãng hàng không Việt Nam cũng bị tấn công trong nhiều giờ.
Cuộc tấn công và ảo ảnh đoàn kết
Nhà chức trách cho biết có khả năng một nhóm tin tặc Trung quốc đứng sau vụ tấn công này. Các blogger cho rằng vụ tấn công này là để trả đũa việc một nhân viên cửa khẩu của Việt Nam thóa mạ đường lưỡi bò của Trung quốc trên hộ chiếu của một du khách.
Nhạc sĩ Tuấn Khanh lên tiếng:
Sự kiện tin tặc Trung Cộng tấn công vào hệ thống IT của phi cảng Tân Sơn Nhất và Nội Bài, ngày 29/7, như có một luồng ánh sáng chớp lóe lên trong suy nghĩ của hàng triệu người dân Việt. Hy vọng thay, đó là khoảnh khắc sẽ thức tỉnh được nhiều con người về hiện trạng đất nước.
Đừng để đến một ngày mếu máo trấn an nhau, "mất nước rồi, nhưng được cái dân mình đoàn kết ghê, xếp hàng trật tự ra pháp trường kìa'", dưới bóng AQ. - Anh Nguyễn Anh Tuấn
Một nhà báo là ông Hoàng Minh Trí, làm việc cho một tờ báo của ngành công an viết bài mang tựa đề Điều kỳ diệu sau cuộc tấn công nói rằng vụ tấn công đã thất bại vì đã tạo nên một cái cớ làm cho người Việt Nam đoàn kết với nhau hơn.
Ông Hoàng Minh Trí không nói đến tác giả của vụ tấn công là các tin tặc Trung Quốc như nhạc sĩ Tuấn Khanh đề cập.
Bài viết của ông Hoàng Minh Trí bất ngờ gây ra một phản ứng mạnh mẽ từ giới blogger.
Trang blog Ngụy biện của Tiến sĩ Trọng Hiền viết rằng bài viết của Hoàng Minh Trí phạm một lỗi ngụy biện lớn là mơn trớn đám đông, blogger Lily thì nói một cách trào phúng rằng đừng để bị tấn công mới xuất hiện điều kỳ diệu.
Điểm quan trọng trong bài viết của ông Hoàng Minh Trí bị giới blogger chỉ trích là khi ông nói về sự đoàn kết.
Luật sư Lê Luân cho rằng khái niệm đoàn kết đã bị đánh tráo:
Giữa một cuộc tấn công “không vũ khí” và “tiếng động”, khi những chuyến bay bị đình hoãn và những hành khách còn chưa hiểu chuyện gì đang xảy ra, phải đứng co cụm sát vào nhau và vào một nơi, lại được một số con người cầm bút gọi đó là sự đoàn kết dựa trên tính tự tôn dân tộc do người ta đã xích lại về khoảng cách trong trật tự.
Hơn nữa, chúng ta chắc chắn là một dân tộc đoàn kết, nhưng không thể lấy sự sắp xếp trật tự của một nhóm người để định nghĩa về sự đoàn kết của cả một dân tộc. Giống như người ta vẫn ngày ngày cố gắng định nghĩa một thứ rộng lớn hơn đem nó vào trong giới hạn hạn hẹp, yêu nước, tức là phải yêu đảng hoặc chế độ, mà không phải nguyên nghĩa là yêu quê hương, tổ quốc, nòi giống dân tộc mình.
Máy bay hãng VietJet Air chuẩn bị cất cánh ở sân bay quốc tế Nội Bài của Hà Nội vào ngày 18 tháng hai năm 2016. AFP photo
Nhà hoạt động dân sự trẻ tuổi Nguyễn Anh Tuấn cho rằng ông Hoàng Minh Trí đưa ra khái niệm đoàn kết sau cuộc tấn công mạng đó như một kiểu tự hài lòng với chính mình như nhân vật AQ của nhà văn Lỗ Tấn:
Ru ngủ xã hội bằng tự hào dân tộc viển vông không chân đế, gò ép thực tại cho vừa cái khuôn 'đoàn kết' trong tâm tưởng của riêng một cá nhân, phớt lờ thực tế để tuyên bố chiến thắng bừa bãi, dẫu vô tình hay cố ý, sẽ là cách nhanh nhất dập tắt sức phản kháng bằng lý tính - khoa học của một dân tộc trước những nguy cơ mang tầm quốc gia.
Đừng để đến một ngày mếu máo trấn an nhau, "mất nước rồi, nhưng được cái dân mình đoàn kết ghê, xếp hàng trật tự ra pháp trường kìa'", dưới bóng AQ.
Điều thứ hai mà ông Trí bị chỉ trích là khi ông cho rằng cuộc tấn công mạng của tin tặc Trung Quốc là thất bại. Blogger Dương Văn Linh viết rằng:
Hãy nhìn nhận rằng sự mất kiểm soát vừa qua của Hàng Không Việt Nam là một cơ hội để thức tỉnh những cái đầu quen suy nghĩ kiểu đánh nhau và giành chiến thắng bởi sự liều mạng của sưc vóc vai u thịt bắp. - Blogger Kinh Thư
Sân bay, hệ thống điều khiển bay, loa phóng thanh,… đều được lắp đặt trên lãnh thổ nước mình. Giữa thanh thiên bạch nhật, giặc nó “chui” vào chửi bới, xuyên tạc, nó hù dọa cả dân tộc mình (và cả hành khách ngoại quốc) bằng những tràng cười hết sức ma mị và man dại như thế mà ông còn cho rằng “đó là một cuộc tấn công thất bại”. Thế theo ông, khi nào nó cho nổ tung sân bay, rớt máy bay, người chết chồng chất lên nhau như rạ thì nó mới thành công sao? Xin hỏi đầu óc của ông có còn bình thường nữa không vậy?
Trong những bài chỉ trích ông Hoàng Minh Trí, bài viết của nhà báo Trung Bảo là được nhiều người quan tâm nhất, nhất là sau khi bài viết đó bị cơ quan báo chí Việt Nam kiểm duyết. Ông Trung Bảo đăng lại trên mạng xã hội, và ông mong muốn rằng nó được chia sẻ mạnh mẽ để góp phần chống lại sự áp bức của báo chí tuyên giáo, cơ quan tuyên truyền của đảng cộng sản.
Đứng trước những biến cố như vậy, nên chọn thái độ xoa dịu, an ủi đám đông bằng cái lý lẽ “nhờ có cuộc tấn công nên người dân mới đoàn kết lại” hay cần phải cật vấn trách nhiệm đối với những người hoặc lực lượng được xã hội giao cho sức mạnh để bảo vệ cộng đồng?
Một người có suy nghĩ rạch ròi và tỉnh táo hẳn phải chọn vế sau. Cho dù, nhiều người dân Việt Nam vẫn chưa làm gì được cho đất nước ngoài việc phải đóng rất nhiều khoản thuế cao hơn ở các nước khác, nhưng tất cả chúng ta đều có quyền yêu cầu các lực lượng có trách nhiệm phải làm tốt hơn nữa công việc của mình trong việc sử dụng đồng thuế của dân.
Cuộc tấn công và quan chức, và an ninh
Ngay sau khi cuộc tấn công mạng xảy ra đã có nhiều quan chức Việt Nam lên tiếng, trong đó nổi bật nhất là ý kiến của ông Trương Minh Tuấn, Bộ trưởng Bộ thông tin và truyền thông, cho rằng không nên khiêu khích bọn tin tặc.
Luật sư Lê Công Định nhận xét rằng ý kiến của ông Tuấn là ý kiến tiêu biểu của những quan chức không do dân bầu lên.
Blogger Kinh Thư, một người am hiểu lĩnh vực công nghệ thông tin tại Mỹ bình luận rằng cuộc tấn công là dịp để các quan chức Việt Nam nhìn lại quan niệm của chính họ về một thế giới mới:
Hãy nhìn nhận rằng sự mất kiểm soát vừa qua của Hàng Không Việt Nam là một cơ hội để thức tỉnh những cái đầu quen suy nghĩ kiểu đánh nhau và giành chiến thắng bởi sự liều mạng của sưc vóc vai u thịt bắp.
Chúng ta vô tư dùng những mặt hàng có nguy cơ đến bảo mật dữ liệu, bảo mật thông tin. Chuyện An Dương Vương bị tráo nỏ thần vì tin giặc vẫn đang là bài học cho thời hiện đại. - Blogger Lê Tùng Sơn
Không khiêu khích hackers, hệ thống luôn vận hành suông sẻ, không xảy ra các sự cố như vụ các sân bay Hà Nội, Sài Gòn, Đà Nẵng vừa qua không có nghĩa là mọi sự tốt lành đâu ông bộ trưởng ạ.
Có khi khiêu khích các nhóm hackers may ra còn học được nhiều điều hay ho để tự phòng.
Bên cạnh ý kiến của ông Tuấn, còn có những ý kiến khác cho rằng lực lượng an ninh phòng chống hacker của Việt Nam gặp nhiều khó khăn vì thiếu nguồn lực. Blogger, nhà báo Đoan Trang trả lời:
Mình biết mà. Cứ làm cái gì liên quan đến chống Trung Quốc (ví dụ: chống buôn lậu, chống nạn lao động nhập cư trái phép gây rối ở Việt Nam, chống tình báo Hoa Nam, chống tin tặc và các loại tặc khác v.v.) là an ninh Việt Nam “lực lượng mỏng”, “điều kiện cơ sở vật chất-kỹ thuật còn yếu kém”, “có bộ phận khác lo rồi” ngay.
Các anh chị ấy thực sự là chỉ giỏi đánh phá, quấy rối phản động thôi. (Thật ra mà nói thì đánh đám phản động ở Việt Nam dễ hơn, giải ngân cũng dễ hơn nhiều so với đương đầu, chống lại các đồng nghiệp và thầy học bên nước bạn).
Ấy gọi là bạo dạn xó bếp đấy.
Lỗ hổng tin học hay lỗ hổng ý thức hệ
Cựu Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Tấn Dũng phát biểu trong buổi lễ tiếp nhận chiếc Airbus A350-900 XWB đầu tiên của hãng Việt Nam Airlines tại sân bay Nội Bài ngày 02 tháng 7 năm 2015. AFP photo
Cuộc tấn công mạng lại nhắc cho mọi người nhớ rằng đại đa số các thiết bị truyền thông, các linh kiện điện tử đang sử dụng ở Việt Nam là do công ty Hoa Vi của Trung quốc sản xuất, một công ty bị nhiều quốc gia Tây phương cấm vì có nhiều mối quan hệ với nhà nước Hoa Lục, và có khả năng thực hiện hoạt động do thám cho Trung quốc.
Blogger Lê Tùng Sơn viết bài Ai rắc lông ngỗng Mỵ Châu, nhắc điển tích xưa, vì lầm lẫn mà công chúa Mỵ Châu đưa giặc phương Bắc vào xâm chiếm đất nước, mở đầu một thời kỳ đen tối của 1000 năm Bắc thuộc.
Chúng ta vô tư dùng những mặt hàng có nguy cơ đến bảo mật dữ liệu, bảo mật thông tin. Chuyện An Dương Vương bị tráo nỏ thần vì tin giặc vẫn đang là bài học cho thời hiện đại. “Nỏ đểu” bây giờ có thể là những con chip do thám tinh vi, ngày đêm âm thầm ăn cắp, thay đổi các dữ liệu. Trọng Thủy thời nay đóng vai được nhiều vai, theo nhiều cách: Đó có thể là những món lợi (vì nó rẻ hơn so với hàng của những quốc gia khác), nó cũng đến từ việc tham bát bỏ mâm của những kẻ tham nhũng.
Theo blogger Mạnh Kim, cuộc tấn công mạng cũng nhắc mọi người nhớ rằng chủ quyền của quốc gia không chỉ trên biên giới đất liền hay biển khơi, mà còn trên không gian mạng nữa:
Chủ quyền không chỉ liên quan biển đảo. Chủ quyền là các vấn đề bảo vệ an ninh quốc gia nói chung trong đó có an ninh mạng. Chủ quyền, dĩ nhiên, cũng “không phải cứ hô hào, kích động thật to, là có được…” (như lời một bà nào đó). Chủ quyền đang bị thách thức, từ nhiều phía và nhiều mặt. Nó chỉ còn là một khái niệm mơ hồ, nếu những người có chức trách bảo vệ nó, tiếp tục “hô hào, kích động thật to” mà không mảy may hành động.
Mạnh Kim muốn nhắc lại lời của Bà Nguyễn Thị Kim Ngân, chủ tịch Quốc hội nói rằng không chỉ hô hào là giành được chủ quyền cho đất nước, vốn bị nhiều người chỉ trích.
Blogger, nhạc sĩ Tuấn Khanh thì nhắc mọi người rằng chuyện hệ thống tin học của quốc gia bị tấn công tê liệt, cùng những tai ương khác trong thời gian qua như bùn đỏ bauxite trên Tây Nguyên, cá biển chết ở miền Trung, vẫn đang là điều gì đó xa xôi đối với nhiều người Việt nam, vì bấy lâu nay bị giới hạn quanh quẩn chuyện miếng cơm manh áo hàng này của mình mà quên đi chuyện nguy hại chung của đất nước:
Nếu quốc gia nhỏ yếu không muốn bị cường quốc lớn hơn bắt nạt, thì phải liên minh với cường quốc mạnh hơn để làm đối trọng, và để hợp tác toàn diện, trong đó có công nghệ cao và an ninh mạng. - Ông Nguyễn Quang Dy
Người dân Việt Nam bị ru ngủ trong một thông điệp mơ hồ là hãy chỉ nên lo cho bản thân mình, lâu nay đã trở thành những vùng quần cư ích kỷ và hẹp hòi, nên rồi chỉ biết nẹp mình trong chén cơm và manh áo. Họ quên cả đồng bào, quên cả tổ quốc, quên cả số phận tương lai của mình. Sự xót thương không còn nhưng lại liều lĩnh tội nghiệp như những hành khách theo lệnh ra khơi mà không bao giờ được chu cấp một chiếc phao cứu sinh. Những ngày cá chết, ngư dân tuyệt mạng thì nhiều người Việt nghe chừng đâu đó rất xa xôi. Bùn đỏ tràn miền Thượng thì nghe như bản tin quốc tế thoáng qua với họ. Chỉ đến khi sinh mạng của từng người bắt đầu bị đe dọa thì mới xuất hiện sự hoảng sợ và ý thức. Nhất là đối với từng con người đang chăm chút cho số tiền để dành, cho sự bình yên phi chính trị… chợt bừng tỉnh rằng mọi thứ là vô nghĩa trước một tình cảnh quá hoang tàn.
Trên bình diện cao hơn của chính trị, nhà nghiên cứu Nguyễn Quang Dy cho rằng tổn thất sau cuộc tấn công mạng vừa qua, cũng giống như trên bàn cờ kinh tế và địa chính trị, nhà cầm quyền Việt Nam cần có một suy nghĩ khác:
Nếu quốc gia nhỏ yếu không muốn bị cường quốc lớn hơn bắt nạt, thì phải liên minh với cường quốc mạnh hơn để làm đối trọng, và để hợp tác toàn diện, trong đó có công nghệ cao và an ninh mạng. Lẽ ra Việt Nam không thua kém Trung Quốc về công nghệ cao và an ninh mạng. Lỗ hổng về an ninh mạng là do lỗi hệ thống về hệ tư tưởng và tầm nhìn chiến lược, nên làm cho “hội chứng bất ngờ” càng thêm trầm trọng.
Và ông so sánh cái gọi là lỗ hổng tin học vừa bị bọn tin tặc tấn công với quan hệ đặc biệt giữa Việt nam và Trung Quốc, một quan hệ xung khắc về quyền lợi dân tộc, nhưng lại tương đồng về ý thức hệ cộng sản của giới cầm quyền. Ông gọi đó là lỗi hệ thống, hay lổ hổng ý thức hệ.
Du khách TQ bị nhầm là người tị nạn ở Đức
Image copyrightGETTYImage captionVị khách Trung Quốc đã nộp hộ chiếu của mình cho giới chức trách Đức (ảnh minh họa).
Một du khách Trung Quốc đã phải qua gần hai tuần trong một ký túc xá dành cho người nhập cư ở Đức do bị nhầm là người xin tị nạn khi thực ra ông muốn báo đã bị mất cắp.
Truyền thông Đức đưa tin vị khách du lịch ba lô 31 tuổi này, người không nói cả tiếng Đức lẫn tiếng Anh, đã được kiểm tra y tế và được lấy dấu vân tay.
Một nhân viên Hội Hồng Thập Tự sau đó phát hiện ra là ông bị mất cắp ví ở tại Stuttgart. Nhưng thay vì đi báo với cảnh sát thì ông lại đăng ký là người nhập cư.
Một người nói tiếng Phổ thông đã giải đáp được sự nhầm lẫn khó hiểu này.
Người ta tìm được một phiên dịch từ một nhà hàng Trung Quốc gần ký túc xá dành cho người nhập cư nơi ông này đang lưu lại, tại Duelmen, gần thành phố Dortmund phía tây nước Đức.
'Rất bất lực'
Hồi đầu tháng Bảy, vị khách du lịch này tới ký túc xá trên một chiếc xe buýt cùng với những người nhập cư từ Dortmund.
"Ông ấy trông rất khác với những người kia. Rất, rất bất lực," nhân viên Hội Hồng Thập Tự, Christoph Schluetermann, nói.
Một ứng dụng dịch thuật đã xác nhận nghi ngờ của ông Schluetermann rằng vị khách du lịch này đã rơi vào hệ thống tị nạn do nhầm lẫn.
"Ứng dụng này đã đưa ra các cụm từ như "Tôi muốn đi một chuyến ra nước ngoài", ông nói. Nó cho thấy du khách này đã có kế hoạch đến thăm Ý và Pháp.
Image copyrightGETTYImage captionNgười nhập cư được lấy dấu vân tay khi họ đăng ký nhập cư tại Đức
Người đàn ông, từ miền bắc Trung Quốc, đã điềm tĩnh cho phép giới chức trách lấy đi hộ chiếu và thị thực và lấy dấu vân tay của ông.
Sau đó, ông được kiểm tra y tế và đã được đưa cho các giấy tờ theo tiêu chuẩn của người nhập cư khi tới Đức. Ông nhận các bữa ăn tại ký túc xá dành cho người nhập cư và được nhận một số tiền tiêu vặt.
Ông Schluetermann cho biết nhân viên ký túc xá đã gọi điện đến các lãnh sự quán khác nhau, với hy vọng xác định vị khách du lịch này. Một lỗi về visa của người đàn ông này đã gây chậm trễ thêm nữa.
Cuối cùng thì đơn xin tị nạn của ông đã được ngừng lại và ông có thể tiếp tục chuyến du lịch châu Âu của mình.
Theo đài truyền hình Đức WDR, người đàn ông đã không tỏ ra tức giận mà chỉ đơn giản nói khi ông rời nước Đức rằng ông tưởng tượng châu Âu là khác hẳn.
Các chuyên mục 
